ΚΕΦ-43 - Κόμμα Σαμαρά - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Το σχετικό βίντεο θα το βρείτε στη διεύθυνση: https://www.youtube.com/watch?v=ANvFY_AWz_Y

43-26.10.06 - Η ομιλία του Αντώνη Σαμαρά στο συνέδριο της εφημερίδας Το Βήμα με τίτλο “Διάλογοι για την Αθήνα”.

Καλησπέρα σας,

Φίλες και φίλοι. Θα ήθελα να καταθέσω μερικές σκέψεις πριν σας διηγηθώ κάποιες λίγες προσωπικές ιστορίες από την πολιτική μου διαδρομή, όπως μου ζήτησαν οι διοργανωτές. Το αντικείμενο της Διημερίδας που οργανώνεται για την Αθήνα από το μύθος της σύγχρονη πόλη πιστεύω πως δημιουργεί ευρύτερους προβληματισμούς για το μέλλον της πατρίδας αλλά και για το μέλλον του δυτικού πολιτισμού όπως τον έχουμε βιώσει.

Η Αθήνα, στην πραγματικότητα δηλαδή η Αττική, συσσωρεύει το μισό πληθυσμό της Ελλάδας. Είναι ένα συγκλονιστικό γεγονός. Ας το σκεφτούμε προσεκτικά.

Σε μία μόνο πόλη στεγάζεται, ζει, εργάζεται, μορφώνεται, ερωτεύεται, διασκεδάζει, υποφέρει, κουράζεται ο μισός πληθυσμός της χώρας μας. Επομένως δεν μιλάμε απλά για μία πόλη. Μιλάμε για μία μεγαλούπολη η οποία συμβολίζει στο άκουσμά της ολόκληρη τη χώρα.

Στο άκουσμα Αθήνα κάθε πολίτης του κόσμου αυτομάτως συμπεραίνει Ελλάδα, όπως όταν λέμε Παρίσι, εννοούμε Γαλλία, Βερολίνο, Γερμανία κ.ο.κ. Η μετατροπή των πόλεων σε μεγαλουπόλεις δεν είναι βέβαια φαινόμενο τωρινό. Αντίθετα, έχει εμφανιστεί στην ιστορία και ενδεικτικά αναφέρω τη Ρώμη και την Κωνσταντινούπολη, αλλά γιατί αυτό έχει σημασία. Διότι τίθεται δύο ερωτήματα.

Πρώτον, είναι η δημιουργία των μεγαλουπόλεων νόμος ιστορικός? Και δεύτερον, ακριβώς επειδή γνωρίζουμε ότι αυτό το φαινόμενο έχει εμφανιστεί σε προηγούμενους πολιτισμούς, ποια είναι η ευθύνη της ηγεσίας να το αποτρέψει. Στο πρώτο ερώτημα έχουν απαντήσει καταφατικά διακεκριμένοι παγκοσμίως φιλόσοφοι, κοινωνιολόγοι, οικονομολόγοι, αρχιτέκτονες και είναι πολύ ανησυχητικοί η διαπίστωσή τους ότι το φαινόμενο των μεγαλουπόλεων είναι και το τελικό στάδιο παρακμής κάθε πολιτισμού. Ακριβώς γιατί τα συμπτώματα της μεγαλούπολης είναι η υπογεννητικότητα, η πνευματική ερήμωση και στο τελικό στάδιο η κατάρρευση.

Μάλιστα χαρακτηρίζουν και περιγράφουν τον κάτοικο της μεγαλούπολης ο οποίος ζει στη γεμάτη τσιμέντο πια μεγαλούπολη να έχει αποστερηθεί κάθε επαφή με τη φύση και με τη γη και να κυριαρχείται από τη λατρεία του χρήματος, τον υλισμό, την αποπνευματικοποίηση και την εύκολη διασκέδαση ως διέξοδο για το προσωπικό του αδιέξοδο. Μας θυμίζει αυτή η περιγραφή και την κάνουν πολλοί παλιοί και σύγχρονοι φιλόσοφοι, μας θυμίζει για τον τρόπο ζωής της μεγαλούπολης και δεν ξέρω πώς το βλέπετε εσείς αλλά προσωπικά βρίσκω εγώ πολύ σημαντικές ομοιότητες με τη σημερινή κατάσταση και ανησυχώ βαθύτατα γιατί δεν θέλω να αποδεχτώ μια κατάσταση παρακμής του δυτικού πολιτισμού.

Και εδώ εισερχόμαστε στο δεύτερο ερώτημα που έθεσα. Εφόσον βλέπουμε και κατανοούμε τη σημασία αυτού του φαινομένου ποιος άραγε είναι ο ρόλος της πολιτικής ηγεσίας? Υπάρχει πάντα η εκδοχή της διαχειριστικής μορφής ηγεσίας δηλαδή εκείνων που αν και διαπιστώνουν το πρόβλημα μεταθέτουν την αντιμετώπιση του θεωρώντας πως η κατάρρευση δεν θα συμβεί επί των ημερών τους.

Αυτοί είναι επιτρέψτε μου οι ματαιόδοξοι και εγωπαθείς ηγέτες που ενδιαφέρονται αποκλειστικά για τη διατήρηση της δικιάς τους καρέκλας και εξουσίας αδιαφορώντας για το μέλλον. Υπάρχει και η εκδοχή της ηγεσίας που επιχειρεί να αλλάξει τον ρου της ιστορίας με αποφασιστικότητα και τροφοδοτώντας την κοινωνία με όραμα και όχι με άβουλη παθητικότητα. Για να έρθω σιγά σιγά και στην πατρίδα μας γενέτειρα άλλωστε ενός μοναδικού πολιτισμού και μαία του σημερινού δυτικού πολιτισμού οφείλω να επισημάνω προς όλους και κυρίως προς το λαό μας πως διαπιστώνω πραγματικά σημάδια παρακμής.

Ταυτόχρονα βλέπω και σημάδια πολιτικής ευθύνης για τη σημερινή κατάσταση γιατί δεν μπορεί να μην υπάρχει ριζική αλλαγή του μοντέλου της παιδείας μας όταν διαπιστώνεται ολοφάνερα και με κάθε τρόπο η οπισθοχώρηση παντού και σε γνώση και σε μόρφωση. Γιατί δεν μπορεί να μην επιβάλλονται ηθικά και ανιδιοτελή πρότυπα από την πολιτεία στην κοινωνία και αντίθετα να κυριαρχεί η ανηθικότητα και η ιδιοτέλεια. Γιατί δεν μπορεί να τροφοδοτείται η υλιστική και ατομιστική αντίληψη περί ζωής και να υποσκάπτεται και να λοιδορείται η πνευματικότητα και η συλλογικότητα.

Γιατί δεν μπορεί να υπονομεύεται εμπράκτως η έννοια της εθνικής συνείδησης και να υποκαθίσταται από την αξία του πλουτισμού και της λεγόμενης πολιτικής ορθότητας. Γιατί δεν μπορεί να παραβλέπεται η μετατροπή των κοινωνικών και οικονομικών τάξεων σε ανώνυμο πλήθος. Γιατί δεν μπορεί όχι μόνο να αγνοείται η ερήμωση της υπαίθρου χώρας δηλαδή η διαχρονική σχέση των Ελλήνων με τη μοναδική μας γη αλλά να τροφοδοτείται συνειδητά η εγκατάλειψη.

Πώς? Με την απουσία του κράτους και με την υποκατάστασή του από μία οικονομικίστικη διαχειριστική αντίληψη με πρόσχημα πάντα τους κανόνες της αγοράς. Προσέξτε, αν αυτή η ληστρική και διαχειριστική αντίληψη συνεχιστεί συλλογικά τότε θα αμφισβητηθεί όχι μόνο η όποια ηγεσία, αλλά και η πολιτική ενδεχομένως συνολικά. Κρούω εδώ τον κώδωνα του κινδύνου για τη δημοκρατία και για το μέλλον της.

Η απογοήτευση του ελληνικού λαού είναι και έμπρακτη και ορατή. Έμπρακτη, θα το πω με ένα παράδειγμα, την πρωτοφανή αποχή στις τελευταίες εκλογές, στις ευροεκλογές του 2024. Ορατή δια γυμνού οφθαλμού από το «ο κανένας» που προηγείται στις δημοσκοπικές έρευνες μέχρι και σε στιγμιότυπα της καθημερινότητάς μας.

Ο λαός είναι κουρασμένος. Η κοινωνία της κόπωσης είναι παρούσα. Το χαμόγελο πια δεν το βλέπεις εύκολα σε καμιά παρέα. Βλέπεις το άγχος. Βλέπεις τη βιασύνη. Βλέπεις τη λεκτική και τη φυσική βία. Βλέπεις την αντικοινωνικότητα. Βλέπεις μία απόγνωση. Και δεν το βλέπεις μόνο στη Μεγαλούπολη. Το βλέπεις σταδιακά και στη μικρή πόλη της επαρχίας. Πιστέψτε με, κοντεύω 50 χρόνια βουλευτής επαρχίας. Και δακρύζεις.

Βλέποντας τα αυξανόμενα έρημα χωριά στην Ελλάδα μας, μέχρι και σχετικά πρόσφατα. Πρόσφατα ήταν ζωντανά αυτά τα ελληνικά χωριά της επαρχίας. Βλέπεις πάνω απ' όλα το κενό βλέμμα πολλών νέων παιδιών.

Και πιστεύω, κυρίες και κύριοι, πως πρέπει να τελειώνουμε με αυτή τη σκέτη, ματαιόδοξη, κοινωνικά, ισοπεδωτική, νέο-φιλελεύθερη, μόνον διαχείριση. Απαιτείται μία επιστροφή της πολιτικής, των ιδεών και των οραμάτων. Είναι πιο αναγκαία από ποτέ.

Όχι μόνο για την επιβίωση του δημοκρατικού πολιτεύματος. Αλλά για την κοινωνική μας συνοχή και για την εθνική μας επιβίωση. Ειδάλλως, το λέω ξεκάθαρα, η Ελλάδα θα κινδυνεύσει όχι απλά με παρατεταμένη παρακμή, αλλά και με έναν επικίνδυνο πια εθνικό εφησυχασμό.

Και δεν θα πω κάτι παραπάνω, θα πω μόνο μία λέξη για αυτό τον επικίνδυνο εφησυχασμό. Θα πω τη λέξη «Θράκη». Σε ό,τι με αφορά προσωπικά, στη δικιά μου πολιτική διαδρομή, είναι βέβαιο ότι δεν τα έκανα όλα σωστά.

Αλίμονο. Αλλά είναι εξίσου βέβαιο ότι πιστεύω προσπάθησα σκληρά, έντιμα, συνειδητά, με πυξίδα τις δικές μου ιδέες και απόψεις. Και για να είμαι ακόμα πιο σαφής, επειδή διακρίνω τα σημάδια παρακμής που μόλις σας περιέγραψα, είναι υποχρέωσή μου να συνεισφέρω στην πατρίδα, γιατί για μένα η πολιτική δεν είναι επάγγελμα, είναι καθήκον, είναι θέμα συνείδησης. Συνείδησης που σίγουρα δεν υποτάσσεται σε καμία πολιτική σκοπιμότητα. Προτιμώ σταθερά το κόστος της συνείδησης από το όφελος του όποιου χειροκροτήματος.

Και έρχομαι τώρα, φίλες και φίλοι, στο δεύτερο κομμάτι της παρέμβασης μου που με παρακάλεσε ο φίλος ο Περικλής. Γνώρισα πράγματι πολλούς και διαφορετικούς ηγέτες, σε διαφορετικές εποχές κιόλας. Έζησα πολλές ιστορίες, δύσκολες αλλά και εύκολες, δυσάρεστες και ευχάριστες.

Θα σας διηγηθώ σήμερα κάποιες από αυτές, όπως μου το ζήτησε. Ξεκινάω με το πρώτο μνημόνιο, που κατατέθηκε το δέκα. Με το που το πήραμε τότε στα χέρια μας, και οι συνεργάτες μου κι εγώ, αρχίσαμε το ξεσκόνισμα και ξαφνικά το πρώτο βράδυ ανακαλύψαμε ότι ήταν λάθος οι λεγόμενοι πολλαπλασιαστές.

Όχι μικρό λάθος. Τεράστιο, και για να το καταλάβετε απλά, η πραγματική ύφεση που θα προκαλούσε ήταν τριπλάσια από εκείνην που υπολόγιζαν. Κι επομένως όλοι οι μετέπειτα υπολογισμοί, δηλαδή πλεονάσματα, ανάπτυξη, δείκτες, οικονομία, ήταν παντελώς αδύνατον να επιτευχθούν.

Δεν πιστεύαμε στα μάτια μας, και δεν σας κρύβω το τι τραβήξαμε όλοι επί ώρες, ξανά και ξανά, να τσεκάρουμε τους πολλαπλασιαστές. Δυστυχώς είχαμε δίκιο. Η Τρόικα ήρθε να με δει. Το εξηγούσαμε επί ώρες ότι ήταν λάθος το πρόγραμμά τους. Αυτή ήταν ανένδοτη. Δεν το δεχόντουσαν με τίποτα. Δεν έκανα πίσω. Και τότε αποφάσισα, όπως θυμάστε, να κάνω ολοκληρωμένη μελέτη για αυτή την επαναδιαπραγμάτευση των όρων. Δουλειά σκληρή, κοπιαστική.

Αυτό ήταν το Ζάππειο 1, για το οποίο τόσο κατηγορήθηκα. Είχα εναντίον μου και το πολιτικό σύστημα και τους δημοσιογράφους. Και αρκετούς από τους επιχειρηματίες να με αποκαλούν ειρωνικά Χάρη Πότερ.

Δύο χρόνια αργότερα, ο κορυφαίος οικονομολόγος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ο διεθνούς φήμης Olivier Blanchard, παραδέχτηκε δημοσίως και γραπτώς ότι είχαμε δίκιο. Ότι ο πολλαπλασιαστής ήταν πράγματι τρεις φορές μικρότερος από την πραγματικότητα. Ότι τελικά το πρώτο μνημόνιο ήταν λάθος.

Μερικοί όμως και σήμερα με κατηγορούν ότι στη Βουλή τότε δεν το ψήφισα. Το λάθος. Τέλος πάντων, και ύστερα διαχειριστήκαμε και είναι εδώ ο Βαγγέλης Βενιζέλος που πάντα με συγκίνηση τον βλέπω για αυτές τις ημέρες που περάσαμε μαζί. Διαχειριστήκαμε το δεύτερο μνημόνιο και προσπαθήσαμε να βγάλουμε τη χώρα στο ξέφωτο μια ώρα αρχύτερα. Κάτι που όλοι ξέρουμε ότι με μεγάλους κόπους και θυσίες το πετύχαμε.

Και εδώ θα σας πω μια ιστορία άλλη που είναι σχετική. Όπως ξέρετε το 2013 προς παγκόσμια έκπληξη η Ελλάδα πέτυχε πρωτογενές πλεόνασμα. Το Eurogroup από το 2012 είχε προσέξτε δεσμευτεί ότι σε τέτοια περίπτωση θα προχωρούσε η Ευρώπη σε μείωση του χρέους μας. Το περιμέναμε λοιπόν αυτό το 2014 με μεγάλη αγωνία και όμως η Μέρκελ μας το αρνήθηκε. Ξέρετε με τι επιχείρημα. Επειδή όπως η ίδια μου είπε ενόψει των ευρωεκλογών στη Γερμανία τα γερμανικά γκάλοπ δεν τις επέτρεπαν δυστυχώς να βοηθήσει, όπως μου είπε, τους Έλληνες τους οποίους οι Γερμανοί, όπως μου είπε, τους θεωρούσαν ακόμα τεμπέληδες. Και ύστερα μας μιλούσανε οι Γερμανοί για λαϊκισμό.

Γυρνάω στο 2012. Μόλις είχαμε αναλάβει την κυβέρνηση της χώρας στα ταμεία δεν υπήρχε ευρώ η Μέρκελ μου πρότεινε να σκεφτώ την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ στο Βερολίνο, της το ξέκοψα, το έχω ξαναπεί της είπα ότι η Ελλάδα θα πετύχει και όμως χρειάστηκε τότε να νομοθετήσουμε και να υλοποιήσουμε 72 προ-προ-απαιτούμενα που μας βάλανε. 72. Κανείς δεν πίστευε ότι θα τα καταφέρουμε και έτσι, μια που δεν το πίστευαν δέχτηκαν να δημοσιοποιηθεί η γερμανική δέσμευση, όπως σας είπα πριν, ότι αν το πετυχαίναμε θα μείωναν το χρέος μας. Εάν δεν τα καταφέρναμε με τα προ-απαιτούμενα η Ελλάδα θα έχανε την κρίσιμη δόση των 52 δισεκατομμυρίων ευρώ. Θα πτωχεύαμε κανονικότατα και πιστεύω να καταλαβαίνετε τι τραβήξαμε.

Και λίγες ώρες πριν εκπνεύσει η προθεσμία που είχαμε βλέπω αργά το βράδυ είμασταν όλοι μαζί μετά τα ξημερώματα ότι μας έλειπε μια υπογραφή από ένα υπουργείο για ένα προ-απαιτούμενο τα 72. Υπηρεσιακή υπογραφή. Ψάχνω να βρω και τον βρίσκω το τηλέφωνο του αρμόδιου υπαλλήλου, δημοσίου υπαλλήλου. Του τηλεφωνώ γύρω στη μιάμιση το πρωί.

Τον ξύπνησα το χριστιανό. Ναι μου απαντά. Καλησπέρα είμαι ο Αντώνης Σαμαράς του λέω. Ναι μου λέει και εγώ είμαι ο Πούτιν και μου το κλείνει. Τον ξαναπαίρνω του λέω σας είπα ο Αντώνης Σαμαράς είμαι και εγώ σου είπα Πούτιν είμαι και μου το κλείνει. Αποτέλεσμα, καλώ την ασφάλεια, φεύγει μια ομάδα από μοτοσυκλέτες και μου τον φέρνει τον άνθρωπο στο Μαξίμου σχεδόν με τις πιτζάμες του.

Σου είπα Βλαδίμηρε ο Αντώνης Σαμαράς είμαι. Προφανώς ο άνθρωπος έχει ασπρίσει θα το θυμάται σε όλη τη ζωή υπέγραψε και έτσι τα κλείσαμε τα προαπαιτούμενα. Έξι το πρωί έφευγε το αεροπλάνο του Στουρνάρα, Βαγγέλη το θυμάσαι, για τις Βρυξέλλες και θα σας πω και ένα τελευταίο.

Θα είχα πάρα πολλά να πω. Εκλέγομαι βουλευτής από το 1977 το Νοέμβριο. Το 1978 έρχονται στη Νέα Δημοκρατία ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και ο Θανάσης Κανελλόπουλος. Το 1979 έπρεπε να υπάρχει το τέλος του 1978 ο Θανάσης Κανελλόπουλος να κάνει ως υπουργός οικονομικών τον προϋπολογισμό της χώρας. Φωνάζει όσους είμαστε οικονομολόγοι βουλευτές, πήγαμε πέντε δέκα δεν θυμάμαι πως είμαστε και λέει ο Θανάσης. τον οποίον και δεν γνώριζα, λέει, ποιος θα μου πει τι θα πει η εισοδηματική ελαστικότητα των φόρων? Είδα ότι δεν σηκώνει κανείς το χέρι του, σηκώνω το χέρι μου, λέω θα πει αυτό και αυτό. Πολύ απλά σας λέω θα πει ότι αν το κράτος έχει στην ανάπτυξή του μία δραχμή επιπλέον πόσο από αυτό θα πάει στους φόρους. Μου λέει εσύ αναλαμβάνεις, πως λέγεσαι έτσι και έτσι, την εισήγηση στον προϋπολογισμό στο θέμα των εσόδων. Λέω ευχαριστώ πολύ.

Γίνεται ο προϋπολογισμός κατάμεστη αίθουσα της Βουλής παρών ο Καραμανλής όταν ήταν ο Καραμανλής παρών δεν έπεφτε καρφίτσα, και ο Ανδρέας Παπαντρέου. Στην αίθουσα Πρόεδρος Βουλής ο Παπασπύρου και λέει ο Παπασπύρου: «Λοιπόν ο υπουργός των Οικονομικών έχει το λόγο.» ως είθισται. Έλα όμως που είχε χαλάσει το αυτοκίνητο του Κανελλόπουλου έξω απ' τη Ραφίνα, κινητά τότε δεν υπήρχαν, δεν υπήρχε Κανελλόπουλο στην αίθουσα και ψάχνει ο Παπασπύρου και λέει: «Λοιπόν ο ειδικός αγορητής επί των εσόδων ο κύριος Σαμαράς.»

Και σηκώνομαι εγώ παρουσία όλου αυτού του κόσμου πρέσβεων κτλ κάνω την ομιλία μου, τελειώνω την ομιλία μου και όπως κάθομαι μου κάνει ένα νόημα ο Καραμανλής δεν ήμουνα σίγουρος ότι εννοούσε εμένα, σηκώθηκα, πήγα δίπλα του και μου είπε με τη χαρακτηριστική σερραϊκή του προφορά: «Ήταν τον ντεπούτο σου?» Του λέω «Το ντεμπούτο μου ήταν κύριε Πρόεδρε.» κι όπως είχα τα χέρια έτσι επάνω χτυπάει το χέρι μου και μου λέει «Τα πήγες πολύ καλά.» Ήτανε τότε, μιλάω το 1979, μιλάω από τον Καραμανλή. Μεγάλη τιμή για ένα βουλευτή αυτές οι λέξεις από έναν ηγέτη άλλωστε που σπάνια εκδηλωνόταν και όμως δεν θα με είχε ακούσει εκεί ο Καραμανλής αν δεν είχε χαλάσει το αυτοκίνητο του Κανελλόπουλου. Χρειάζεται λοιπόν και τύχη και «...καὶ τύχης δεῖσθαι λαμπρᾶς».

Και είχα πράγματι την τύχη να ζήσω όπως σας είπα και εντός και εκτός Ελλάδος έναν Καραμανλή έναν Ανδρέα και άλλες προσωπικότητες μεγάλες, πολιτικά έμπειρους ανθρώπους, έμπειρους και με “ει” έμπειρους και με “υ” που είχανε περάσει δηλαδή μέσα από την πυρά, τον πατέρα Μπους, τον Ομπάμα, τη Θάτσερ, τον Μιτεράν, τον Ανδριώτη, τον Κολ, τον Γκονζάλες, μέχρι και τον Σιμών Πέρες, τον Αραφάτ, τον Πούτιν και τον Χσι Τζινπίνγκ.

Γι' αυτό και επιτρέψτε μου αγαπητέ Περικλή κλείνοντας να πω προς τους νέους που σήμερα μας ακούν δύο μόνον ορμήνιες να δώσω. Είναι αν θέλετε το δικό μου το απόσταγμα ή το δικό μου το συμπέρασμα. Να μην πιστέψετε ποτέ πως ο κόσμος θα αλλάξει από εκείνους που απλά φωνάζουν πιο δυνατά και να μην διαπραγματευτείτε ποτέ την αξιοπρέπειά σας.

Σας ευχαριστώ πολύ

Αρχική Σελίδα